ARTICLES

Review Article

Alkol ve Madde Kullanım Bozukluklarında Dermatolojik Belirtiler: Güncel Literatür ile Bir Derleme

Yusuf İslam EREN,Çiçek HOCAOĞLU
2025, 9(2), s:8-19

Alkol ve madde kullanım bozuklukları (AMKB), bireysel ve toplumsal sağlık açısından ciddi sonuçları olan, kronik ve nüks etme eğiliminde olan psikiyatrik durumlardır. Bu bozuklukların nöropsikiyatrik etkileri iyi belgelenmiş olmakla birlikte, dermatolojik yansımaları klinik uygulamalarda sıklıkla göz ardı edilmekte ve bu durum tanı ile tedavide gecikmelere neden olabilmektedir. Bu derleme, güncel literatür temelinde; alkol, kannabis, halüsinojenler, inhalanlar, opioidler, uyarıcılar ve tütün kullanımı ile ilişkili deri bulgularını sistematik bir şekilde incelemektedir.

Alkol kullanımı sıklıkla telenjiektazi, seboreik dermatit, pruritus ve rosasea benzeri döküntülerle ilişkilidir. Opioid kullanımı ise enjeksiyon bölgelerinde pruritusa, ülserasyonlara ve skar oluşumuna yol açabilmektedir. Kokain ve amfetamin gibi uyarıcı maddeler, vaskülitik döküntüler, formikasyon (deri altı böcek dolaşıyormuş hissi) sonucu gelişen ekskoriasyonlar ve ülseratif dermatozlarla ilişkilendirilmiştir. Kannabis, halüsinojenler ve inhalanlar temas dermatiti, pigmentasyon değişiklikleri ve perioral lezyonlara neden olabilir. Yasal kullanımına rağmen, tütün; cildin erken yaşlanmasına ve kronik inflamatuvar dermatozların şiddetlenmesine önemli ölçüde katkıda bulunur.

Bu dermatolojik belirtilerin erken fark edilmesi, AMKB’nin zamanında tanısına katkı sağlayabilecek klinik ipuçları sunabilir. Bağımlılık tedavi protokollerine dermatolojik değerlendirmelerin entegre edilmesi, tanısal sürecin etkinliğini artırabilir ve gereksiz tetkiklerin önüne geçebilir. Bu derleme, AMKB’de görülen deri bulgularının önemine dikkat çekmekte ve bu sıklıkla göz ardı edilen göstergelerin değerlendirilmesinde klinik farkındalığın ve multidisipliner iş birliğinin artırılması gerektiğini vurgulamaktadır.